Vetten

Vet maakt dik, dat klopt toch? Niet echt! Gezonde vetten zijn simpelweg onmisbaar voor je lichaam. Hier lees je waarvoor je lichaam vet echt nodig heeft, waarom vet niet zomaar vet is en in welke voedingsmiddelen de waardevolle vetten zitten.

Waarvoor heeft het lichaam vet nodig?

Ons lichaam kan vet niet zelf aanmaken. Daarom moeten we het via de voeding binnenkrijgen. Vet vervult daarbij veel belangrijke functies:

• Onmisbare energiebron voor het hele lichaam
• Speelt een rol bij het reguleren van de hormoonhuishouding en houdt die in balans
• Voorwaarde voor een goede testosteronaanmaak en daarmee belangrijk voor de spieropbouw
• Opbouw van vetweefsel voor de warmtehuishouding
• Maakt de opname van de vetoplosbare vitamines A, D, E en K mogelijk
• Belangrijke brandstof voor je hersenen en hun prestatievermogen

Je ziet het: wie vet helemaal vermijdt, doet zijn lichaam meer kwaad dan goed. Wat telt is het soort vet dat je binnenkrijgt.

Waarom is vet niet zomaar vet?

Er zijn vier groepen vetzuren, die duidelijk verschillen in hun werking op het lichaam:

• Verzadigde vetzuren
• Enkelvoudig onverzadigde vetzuren
• Meervoudig onverzadigde vetzuren
• Transvetzuren

Enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren gelden als hoogwaardig en zijn goed voor je lichaam. Het is aan te raden om van de drie eerstgenoemde vetzuurgroepen elk ongeveer een derde binnen te krijgen. Lijnzaadolie en walnootolie zijn meervoudig onverzadigd, koolzaadolie en olijfolie enkelvoudig onverzadigd.

Een praktisch voorbeeld: een scheutje olijfolie over de wortels zorgt er pas voor dat je lichaam de daarin aanwezige vitamine A, oftewel de voorloper bètacaroteen, kan benutten. Zonder vet zou je lichaam die waardevolle voedingsstof gewoon uitscheiden.

Verzadigde vetzuren en transvetten

Bij slagroom, kokosvet, boter, vlees en worst gaat het om verzadigde vetzuren. Ook transvetzuren zijn verzadigd, dus alle vetten die bij het bakken of frituren veranderen. Denk daarbij aan gebak zoals croissants, gefrituurde aardappelgerechten en zoetwaren.

Verzadigde vetzuren en transvetzuren worden vaak "ongezonde" vetten genoemd. Een regelmatig hoge consumptie kan bijdragen aan hart- en vaatproblemen en overgewicht.

In welke voedingsmiddelen zitten gezonde vetten?

Gezonde vetten zijn heel eenvoudig in je dagelijkse routine te verwerken. Deze voedingsmiddelen zijn bijzonder goede bronnen:

• Noten en zaden: walnoten, zonnebloempitten, pompoenpitten, lijnzaad, chiazaad
• Vetrijke vruchten: avocado, olijven
• Koudgeperste oliën: olijfolie, koolzaadolie, lijnzaadolie, walnootolie
• Vette vis: zalm, makreel, paling
• Algen als plantaardig alternatief

Wie vetten liever als olie binnenkrijgt, kan het best voor koudgeperste oliën kiezen, omdat die extra zorgvuldig worden verwerkt en hun voedingsstoffen behouden.

Omega 3-vetzuren: bijzonder waardevol

Een van de gezondste vetzuren is Omega 3, dat vooral voorkomt in vette vis (zalm, makreel, paling) en algen. Deze bronnen bevatten DHA en EPA. Het vetzuur DHA komt voor in onze hersenen en is belangrijk voor concentratie, leervermogen en denkkracht.

Hoeveel vet per dag is gezond?

Bij veel mensen ligt de vetconsumptie te hoog, waarbij vooral transvetten en verzadigde vetzuren de overhand hebben. Algemene voedingsrichtlijnen adviseren een dagelijkse vetinname van ongeveer 60 tot 80 gram. Zo'n 30 procent van je dagelijkse energiebehoefte mag uit vetten bestaan. De overige 70 procent verdeel je over eiwitten en koolhydraten, die minder calorieën leveren.

Wil je weten of jouw vetconsumptie in de goede richting zit? Dan kan persoonlijk voedingsadvies je helpen om het juiste eetpatroon voor jou te vinden.

Conclusie: het juiste vet maakt het verschil

Voor een gezonde en gevarieerde voeding leg je de focus het best op onverzadigde vetzuren. Ze ondersteunen je welzijn en je vitaliteit. Samen met voldoende eiwit en de juiste koolhydraten vormen goede vetten de basis van een evenwichtig voedingspatroon.

Wil je meer weten over dit onderwerp of je voeding gericht bijsturen? Neem dan gerust contact op met onze voedingscoaches.